Yazı Detayı
10 Ocak 2019 - Perşembe 08:14
 
Kore' nin demokrasi sınavı -2
Abdullah Ayan
 
 

Diktatörlükten demokrasiye, orta gelir tuzağından refaha…

Önceki makalede, Güney Kore' nin 1960'lardan 90' lara kadar süren, askeri dikta rejimleriyle yönetildiği dönemi, o dönemdeki demokrasi arayışlarını ele almayı denedim.

Elbette o demokrasi yolculuğunu anlatırken bu alanda büyük bedeller ödeme uğruna mücadele veren liderleri ve yaptıklarını anlatmak gerekiyor..

Kaldığımız yerden devam edeyim:

Seçimler gerilimi daha da arttırır. Ortadan ikiye ayrılmış hale gelen ülkede kamplaşma daha da keskinleşir.

26 Ekim 1979 günü Başkan Park, kendi eliyle oluşturup 18 yıl boyunca iktidarını sürdürmesini sağlayan KCIA başkanı Kim ile girdiği tartışma akabinde Kim' in kurşunlarına hedef olur.

Diktatör ölmüştür ancak ordunun başındaki bir başka general, Chun Doo- hwan 1979' da sıkıyönetim ilan ederek daha da baskıcı yöntemlerle iktidarı sürdürür.

1987' ye kadar sürer, Güney Kore' nin zulüm dönemi…

O yıl, Chun emekli olur ve 61' den sonra ilk kez gölgesiz başkanlık seçiminin önü açılır.

Dünün iki demokrasi bayraktarı Kim Young Sam ve Kim Dae Jung' ın sürdürdüğü, 'muhalefetin bölünmemesi ilkesine yönelik görüşmeler' akamete uğrayınca aradan Demokratik Adalet Partisi lideri Roh Tae Woo sıyrılıp 36,6 oranındaki oy ile Başkanlık koltuğuna oturur. Kim Young Sam' ın sil baştan organize edip kurduğu Yeni Birleşik Demokrat Partisi 28, Kim Dae Jung' un Barış ve Demokrasi Partisi 27 oy almışlardır.

Kim Young Sam nihayet 1992' de şeytanın bacağını kırar. Girdiği Başkanlık seçimlerinde 42 oyla başkan seçilirken 34 oy alan rakibi kim miydi? Kim Dae Jung…

Ve Güney Kore tam 30 yıl süren baskı dönemlerinin sonunda 1962' den beri ilk kez sivil bir başkanın iktidarına tanık olmaktadır…

Kim Young Sam başkan olur olmaz, bir yandan çoğu hapishanelerde çile dolduran on binlerce siyasi mahkuma af çıkarırken, bir yandan da ülkeyi 30 yıl boyunca yağmalayan asker/sivil geçmiş iktidarların yolsuzluk dosyalarının açılması emrini verir.

1987' de emekliye ayrılan eski cunta lideri Chun askeri darbelerde oynadığı rol başta olmak üzere yolsuzluk ve vatana ihanet suçlamalarıyla yargılanır.

Ülke onun döneminde demokratik gelişmelere tanık olur, ekonomiye de yansıyan ve Kore' nin dünya sahnesine teknoloji ihracatçısı bir ülke olarak hazırlanması da Kim Young Sam' ın ekonomi programıyla başlar. Ancak Tayland' da başlayan kriz bir süre sonra Kore' ye sıçrar.

1997 seçimleri tam da büyük ekonomik krizin gölgesinde yapılır. O yarışta Kim Young Sam devre dışıdır artık ve koltuğuna yıllarca aynı demokrasi ideali uğrunda sürekli rekabet ettiği Kim Dae Jung oturacaktır.

Kim Dae Jung, hem ülkenin yaşadığı büyük ekonomik krizin atlatılmasında hem de Kuzey Kore ile 50 yıla varan düşmanlığın sona erdirilip, ülke kaynaklarının savaş gerginlikleri yerine refaha, kalkınmaya, teknolojik gelişmelere harcanmasına çaba gösterir.

Kuzey Kore ile o güne kadar akıllara getirilmesi bile hayal olan diyalog kapısının açılması sayesinde 2000 yılında Nobel barış ödülünü kazanır Kim Dae Jung…

Zindandan başkanlığa, idam sehpasından Nobel barış ödülüne uzanan çileli ama onurlu bir yolculuk, ölüm tehditlerine, suikastlara, onca işkenceye inat demokrasi mücadelesinden  vazgeçmeyen saygıyla anılacak bir yaşam öyküsüdür bu…

Ve bu onur dolu öykünün katkısıyla Güney Kore orta gelir tuzağından çıkarak, refah ülkeleri arasında örnek olacak bir konuma ulaşıyor.

Darısı o tuzaktan çıkmanın eşiğine gelip durmadan düşen tüm ülkelerin başına…


Abdullah Ayan

 
Etiketler: Kore', nin, demokrasi, sınavı, -2,
Yorumlar
Haber Yazılımı