Başkan Yılmaz, Türk Dil Bayramı’nı Kutladı

Başkan Yılmaz, Türk Dil Bayramı’nı Kutladı

Tarsus’ta Asfaltlama Çalışmaları Tüm Hızıyla Sürüyor

Tarsus’ta Asfaltlama Çalışmaları Tüm Hızıyla Sürüyor

Sağlıkçılara yurt tahsisi için protokol imzalandı

Sağlıkçılara yurt tahsisi için protokol imzalandı

Belediye Kendi Plentinde Üretiyor, Vatandaşın Ayağına Seriyor

Belediye Kendi Plentinde Üretiyor, Vatandaşın Ayağına Seriyor

Başkan Yılmaz Gönüllere Dokundu

Başkan Yılmaz Gönüllere Dokundu

Yazı Detayı
07 Şubat 2020 - Cuma 09:22
 
Merkez Bankası Mı, Merkezin Bankası Mı?
Ahmet Akın
 
 

Ekonomi ve finans yazılarıyla ses getiren Uğur Gürses’in “Kar ne kelime, bütçeye özel para basıyor!” makalesinin ilginizi çekeceğinizi düşünerek önemli bir kısmını aktarıyorum:

Merkez Bankası 20 Ocak günü Olağanüstü Genel Kurulu’nu yaparak alelacele 2019 kârını Hazine’ye aktarma kararı aldı. Bankadan yapılan açıklamada, “2019 yılı dönem kârı üzerinden kâr payı avansı ödenmesine ve 2018 yılı kârından ayrılan ihtiyat akçesinin dağıtılmasına karar verilmiştir” denildi. Banka, 35.2 milyar Türk Lirası kâr payı avansı ile 5.3 milyar Türk lirası ihtiyat akçesinin hissedarlara (Neredeyse tamamı Hazine’ye) dağıtımına başlandığını açıkladı.

Hatırlanacağı üzere geçen yıl da aynı biçimde 37.5 milyar TL avans olarak dağıtılmış, sonra da 42 milyar TL’Lik ihtiyat akçesine el atılmıştı. Bunların toplamı 79.5 milyar TL, vergi olarak da 10.5 milyar TL olmak üzere toplam 90 milyar TL Hazine’ye akmıştı. Bankanın bilançosunda kala kala 5.3 milyarlık “fevkalade ihtiyat akçesi” kalmıştı. Onu da bu yılki genel kurulda Hazine’ye aktarıldığını görüyoruz.
Genel Kurul kararıyla toplam 40.5 milyar TL’nin aynı gün hemen Hazine’nin hesaplarına geçtiği görüldü.

Peki bu kârın bir hikayesi yok mu? Var tabii ki.

Yakın zamanda yazmıştım: Sarayın matbaası  başlıklı yazımda, 15 Ekim 2019’dan yılsonuna kadar Merkez Bankası yönetiminin kur artışından gelen “Değerleme Hesabı” artışını çeşitli yöntemlerle “Kâr-Zarar” hesabına aktarıldığına tanık olduğumuzu yazmıştım. Böylelikle değerleme hesabından kâr-zarar hesabına fiktif yollarla aktarıldığı anlaşılan miktarın 22 milyar TL olduğunu hesaplamıştım.
Aradan geçen zamanda o yazıma herhangi bir açıklama gelmedi.
Peki Merkez Bankası yetkilileri neden böyle bir yola başvurup fiktif biçimde kâr yaratıp Hazine’ye para yarattılar?

Açıklanan verilerden brüt kâr rakamını hesaplarsak durum daha iyi ortaya çıkacak.
Tekrarlayayım; yan yollarla fiktif biçimde yapılmışsa Türkiye’de merkez bankacılığı yapanların yüzünü yere düşüren bir iştir. Hiçbir merkez bankacı, kendi hissedarı Hazine’ye de olsa fiktif kazanç oluşturup bunu bütçe finansmanına sunmaz.
Bir şirket düşünün, bilançosunda bolca gayrimenkul olsun. Yılsonu değerlemesinde rayiç değer yerine rayicin üç katı bir değer gösterip, bu değerleme ile olağanüstü bir kâr oluşturup şirketin nakit varlıklarını bu “oluşan” kârdan pay diyerek başta çoğunluğu elinde tutan büyük ortağa nakit olarak ödesin. Buna normal gözüyle bakılabilir mi?

Dönelim açıklanan verilerden brüt kâr rakamını hesaplamaya.
Merkez Bankası’nın yaptığı açıklamada belirttiği 35.2 milyar TL avans aktarıldığına göre; 2018 kârı olarak net 37.5 milyar TL aktarıldığı hesaba katılırsa 22 milyar TL’lik değerleme hesabından fiktif işlemlerle yapılan kaydırma olmasaydı gerçek temettünün 13 milyar TL’de kalacağı ortaya çıkıyor.
Öyle ki geçen yıl vergi sonrası kârdan (56.2 milyar TL) bir de yüzde 20 oranında 13.3 milyar TL adi ihtiyat akçesi ayrılmıştı. Bu yıl o da ayrılmadı. Sadece yaklaşık 3.9 milyar “fevkalade ihtiyat akçesi” ayrılmış olmalı.
2019’da ayrılan 5.3 milyar TL’lik “fevkalade ihtiyat akçesi” de Hazine’ye aktarılması kararı alınmış.

Şişirme kârla yaklaşık 7 milyar TL vergi, 35.2 milyar TL de temettü, 5.3 milyar geçmiş yılın fevkalade ihtiyat akçesi olmak üzere 47.5 milyar TL Hazineye gelir sağlanmış oldu. (Bu bir tahmin; belki toplamda 3-5 milyarlık fark olabilecektir)
Ekim-Aralık dönemindeki ne tür olduğunu bilmediğimiz işlemlerle değerleme hesabındaki kur artışından gelen değer artışını (“realize edilmemiş kâr”) kâr-zarar hesabına aktararak, ilaveten 22 milyarlık “kazanç” olmasaydı; Merkez Bankası yıl sonunu olasılıkla 24 milyar TL kârla kapatacak; 3.8 milyar TL vergi, 18.3 milyar TL temettü, 5.3 milyar TL geçmiş yıl fevkalade ihtiyat akçesi olmak üzere toplam 27.5 milyar TL’yi Hazine’ye ödeyecekti.

Bu da 2019’daki 90 milyar TL’lik bütçeye yakıt olan katkının üçte bire düşmesi, Hazine’nin de ilaveten yaklaşık 60 milyar TL daha fazla borçlanması demek olacaktı.
“İyi olmuş, Hazine’ye kaynak olmuş” denilebilir mi? Karşılıksız para basmaktan hiç farkı yok.
 

 
Etiketler: Merkez, Bankası, Mı,, Merkezin, Bankası, Mı?,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
21 Eylül 2020
Serbest Bölgeye Verilen Taşımacılık Hizmetinde Kdv İstisnası
14 Eylül 2020
Kur Farkında Katma Değer Vergisi Uygulaması
07 Eylül 2020
Yurtdışından Döviz Olarak Elde Edilen Ücretin Vergilendirilmesi
31 Ağustos 2020
Bankacılık Sektörünün Gelişmediği Ülkeler İle Yapılan İhracat Ve İthalat İşlemlerine Ait Bedellerin Tevsik Zorunluluğu
26 Ağustos 2020
E-Arşiv Faturası Kullanıcısının Yanlış Düzenlediği Faturanın Düzeltilmesi
17 Ağustos 2020
Toroslara Can Veren Ressam: “Nazife Bilgin Hazar”
09 Ağustos 2020
Kağıt üstünde demokrasi
05 Ağustos 2020
Mersin Sağlık Köyü Kurulumu Ve İşletilmesi İçin İlk Adım Atılıyor
27 Temmuz 2020
Başkan Seçer Yavaş Yavaş Mersinliyi Tanımaya Başladı
19 Temmuz 2020
Gırtlağımıza Kadar Borç İçindeyiz, Neyse Ki Boyumuz Kısa
06 Temmuz 2020
Katılım Bankacılığı Gerçekten Faizsiz Bankacılık Mı?
29 Haziran 2020
Türkiye Mersin’e Aşık Ama Mersin’in Bundan Haberi Yok
22 Haziran 2020
Arabuluculuk Anlaşma Belgesine İstinaden Ödenen Tazminatlarda Gelir Vergisi Tevkifatı
15 Haziran 2020
Türmob Mali Müşavirlerin Gelecekteki Rotasını Çizdi
01 Haziran 2020
Belediye Hizmetlerinde Vatandaş Memnuniyeti Ölçümü
27 Mayıs 2020
Tarım Sektörü Yeni Stratejik Sektör Olarak Ön Plana Çıkıyor
03 Mayıs 2020
Devleti Akp’nin İçine Yerleştirmeye Çalışıyorlar
19 Nisan 2020
Koronavirüs Ve Türkiye Ekonomisi
03 Nisan 2020
Korona Virüs Adres Tanımıyor
28 Mart 2020
Kısa Çalışma Ödeneği Nedir?
20 Mart 2020
Yaş Sebze Ve Meyvelerde Gerçekleşen Firelerin Gider Olarak Dikkate Alınıp Alınmayacağı
16 Mart 2020
Süresinde Düzenlenmeyen Faturanın Sonradan Düzenlenmesinin Vergi Karşısındaki Durumu
10 Mart 2020
Dünya Lojistik Performans Endeksi
28 Şubat 2020
Eurobond Nedir Ve Eurobond Faiz Gelirlerinin Vergilendirilmesi
24 Şubat 2020
Sivil Toplum Kuruluşları İle Yerel Yönetimler Arasında Kaliteli Ve Anlamlı Projeler İçin Katılımın Geliştirilmesi
17 Şubat 2020
Hurda Ticaretinde Vergi Uygulamaları
31 Ocak 2020
Akdeniz Belediyesi’nde Güzel İşler Yapılıyor
27 Ocak 2020
İnternet Üzerinden Verilen Reklam Hizmetlerinin Vergilendirilmesi
17 Ocak 2020
Grup Firma Adına Yapılan Forward İşlemlerinde Vergisel Yükümlülükler
11 Ocak 2020
Ben Mersin Sevdalısıyım Diyen Herkes Mersinlidir
06 Ocak 2020
Türk Dilini, Ulusal Kültürümüzün Eksizsiz Bir Anlatım Aracı Durumuna Getirmeliyiz
27 Aralık 2019
Dünya Melek Yatırımcılar Forumu
23 Aralık 2019
Türkiye Ekonomisinin 2019 Yılı Genel Değerlendirmesi
17 Aralık 2019
Türkiye’nin Suriyeli Sığınmacılar Sorunu
02 Aralık 2019
Allah İnandırsın Devleti Yönetmek, Chp’yi Yönetmekten Daha Kolay…
25 Kasım 2019
Kişisel Verilerin Korunması Kanunu Sorumlulara Ağır Yükümlülükler Getiriyor
15 Kasım 2019
Mersin’in Kaybedilen Yıllarının Hesabını Kim Verecek?
11 Kasım 2019
Büyük Ödül Gecesi 22 Kasım’da Mersin Noax Hotel’de Yapılacak...
01 Kasım 2019
Denize Ve Yeşile Hasret Kent Mersin
28 Ekim 2019
Şehir Hastanelerinde Denetim Skandalı
22 Ekim 2019
“Parti Üyelerinin Yarısının Partiye Üye Olduklarından Haberi Yok”
07 Ekim 2019
Gazetecilik
30 Eylül 2019
Yurt Dışındaki Firmadan Alınan Hizmet Karşılığı Ödenen Bedelin Vergilendirilmesi
23 Eylül 2019
Serbest Bölgede Faaliyet Gösteren Firmanın Serbest Bölge İçindeki Firmalardan Fason İş Alması
14 Eylül 2019
Stoklardaki Emtianın İmha Edilmesi
09 Eylül 2019
Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde Ar-Ge Projeleri Kapsamında Yapılan Teslim Ve Hizmetlerin Vergilendirilmesi
02 Eylül 2019
İhracattan Sonra Yapılan Reklamasyon Giderlerinin Yansıtılması
27 Ağustos 2019
Mersin Havalimanı Ve Otoyolunu İstiyor
19 Ağustos 2019
Kaz Dağları Yürekleri Yakıyor
13 Ağustos 2019
Türklerin Tarihi
05 Ağustos 2019
Yapılan Bağış Ve Yardımların Kurum Kazancı Tespitinde İndirim Konusu Yapılıp Yapılmayacağı
29 Temmuz 2019
Spor Kulüplerinde Sponsorluk Konusuna Giren Harcamalar
19 Temmuz 2019
Anonim Şirket Pay Senetlerinin Satışının Vergilendirilmesi
12 Temmuz 2019
Gerçek Kişi Ortağın Parasının Şirket Tarafından Borçlanmak Suretiyle Kullanılmasının Şirket Yönünden Değerlendirilmesi
05 Temmuz 2019
Yurt Dışı Şube Faaliyetinden Zarar Söz Konusu Olması Halinde İndirim Konusu Yapılıp Yapılmayacağı
01 Temmuz 2019
Bu Devleti Ve Cumhuriyeti Yolda Bulmadık. Kimsenin İktidar Hırsı Uğruna Heba Etmeyiz.
24 Haziran 2019
Millet Kararını Verdi. İstanbul İmamoğlu’na Emanet
17 Haziran 2019
Yurt Dışında Mukim Firma İle İmzlanan Franchising Sözleşmesi Kapsamında Yapılan Ödemeler Üzerinden Tevkifat Yapılıp Yapılmayacağı
10 Haziran 2019
Kat Karşılığı İnşaat İşlerinde Arsa Sahiplerine Teslimi Yapılan Konutların Vergilendirilmesi
20 Mayıs 2019
Yerel Yönetimde Yeni Dinamikler, Türkiye’nin Kentlerinden Kentlerin Türkiyesi’ne
13 Mayıs 2019
Her Şey Güzel Olacak
06 Mayıs 2019
Yabancı Bayraklı Gemilere Verilen Acentelik Hizmetlerinin Vergilendirilmesi Ve Belge Düzeni
29 Nisan 2019
Şirketlerin Avukatlara Ödemiş Olduğu Yol, Konaklama Vb. Giderler İçin Stopaj Yapılıp Yapılmayacağı
22 Nisan 2019
Mersinliler Güven Duyduğu Adayı Seçer
15 Nisan 2019
Mezitli’de Yeni Dönem
08 Nisan 2019
Yenişehir’e Yeni Başkan
25 Mart 2019
Şirket Ortağının Ar-Ge Teşvikinden Yararlanıp Yararlanamayacağı
18 Mart 2019
Türkiye’nin Falında S-400 Füzeleri Görünüyor
11 Mart 2019
Satış Ve Pazarlama Danışmanlık Faaliyetinin Vergilendirilmesi
04 Mart 2019
Yurt Dışındaki Firma Tarafından Düzenlenen “Credit Note” Belgesi
25 Şubat 2019
Yurt Dışı Reklamasyon Kesintisi Gider Yazılabilir Mi?
18 Şubat 2019
“Ted Gibi Konuş”
11 Şubat 2019
Mersin Büyükşehir Belediyesi Başkan Adaylarına Öneriler-2
04 Şubat 2019
Kostantiniyye (İstanbul)
28 Ocak 2019
Mersin Büyükşehir Belediyesi Başkan Adaylarına Öneriler
21 Ocak 2019
Liman Sahalarinda Deniz Taşima Araçlari İçin Yapilan Hizmetlerde Kdv İstisnasi
14 Ocak 2019
Yurt Dışında Mukim (Yerleşik) Firmadan Alınan Danışmanlık Ve Yazılım Hizmeti Karşılığında Yapılacak Ödemelerde Kurumlar Vergisi Ve Kdv Stopajı
07 Ocak 2019
Şirketlerde Avans Kar Payının Vergilendirilmesi
02 Ocak 2019
Akaryakıt Ürünlerinin Yoğunlaşmasından Kaynaklanan Fiili Stok Değişimi
17 Aralık 2018
Koyu Muhafazakarlık Ve Katı Milliyetçilik Evrensel Olmayı Engelliyor
10 Aralık 2018
Sat-Geri Kirala İşlemi İle Sağlanan Vergisel Avantajlar
30 Ekim 2018
Mersin Başkanlarini Ariyor
Haber Yazılımı