Yazı Detayı
14 Ekim 2019 - Pazartesi 08:55
 
Raylı sistemden metroya, maliyet hesapları…
Abdullah Ayan
 
 

Macit Özcan döneminin en önemli yatırımı, ne kenti kuzeye doğru taşımaya yönelik yol ve alt yapı çalışmalarıydı ne de sahil kreasyon alanına dökülen paralar..

Bana göre en önemli proje arıtma tesisiydi..

Yer seçimi bilimsellikten uzak ve denize boşaltım itibariyle maliyeti şişiren faktörlerle doluydu ama her şeye rağmen gerekliliği tartışılmaz yaşamsal öneme sahipti.

Kocamaz dönemi havaya püskürtüldüğü iddia edilen ilaçlama, döküldüğü söylenen asfalt ve kenti yaşanmaz hale getiren betonlaşma ile anılacak..

Seçer dönemine gelince…

Belli ki, artık ertelenmesi imkansız toplu taşıma sisteminin özellikle de projenin Ulaştırma Bakanlığınca onayı ve devlet yatırım programına alınmasıyla raylı sistem önümüzdeki yıllara damgasını vuracak.

Arıtma tesisini uzun yıllar tartıştık, yer seçimi ve yatırımın astronomik rakamlara ulaşan boyutları nedeniyle bir dönem dondurulmasına yol açan girişimlerimiz oldu. Sonunda proje revize edildi, en büyük parayı tutan derin deniz deşarjı mesafesi kısaltıldı ve sonunda Mersin dediğim gibi dışarıdan görülmese de, çağdaş anlamda yaşanabilir kentler arasına gireceği bir tesise kavuştu.

Umarım raylı sisteminde beklentiler kısa zamanda karşılanır da, artan araç trafiği nedeniyle gün geçtikçe ağırlaşan, içinden çıkılamaz hale gelen kent içi ulaşım nefes alır…

İşin burasında sürekli yineleyip durduğumuz sistem konusu yeniden ve can alıcı biçimde öne çıkıyor..

Bakanlığın onayladığı hafif raylı sistem son günlerde yerele yansıyan söylemlere bakılırsa 'metro projesine' evrilmiş gibi bir algı var..

Yolcu kapasitesi itibariyle 'orta büyüklükteki' Mersin' e metro yatırım Ulaştırma Bakanlığından onay alamayacağı gibi, projeyi üstleneceği anlaşılan Büyükşehir Belediyesinin de içinde bulunduğu ekonomik durum itibariyle böylesi bir yükün altından kalkmakta hayli zorlanacağı da ortada..

Karşılaştırmalı tablolara baktığımızda km başına metrobusta 3-13 milyon dolar arası değişen maliyet, hafif raylı sistemde 15-40 milyon dolar arasına çıkarken, 'metroyu çağrıştıran' açma kapama yöntemli  projelerde 30-100 milyon dolar arasına fırlıyor.

Konumuz dışında kalsa da yer altı metrosunda km maliyeti 45 milyon dolardan başlıyor, 320 milyon dolara bile mal eden kentler var..*

Raylı sistemlerin en pahalı yatırım kalemi sanılanın aksine ve son yıllardaki teknolojik gelişmeler nedeniyle çekici araçlar ve vagonlar..

Bu araçların zaman içinde dünya genelinde standartlaşması beklenirken, trend aksine çok daha fazla çeşit yönünde gelişiyor ve çeşitlilik hem ilk yatırım hem bakımda çok daha büyük bütçeler demek..

Mersin' in geleceğini özellikle belli bölgelerin kaderini etkileyecek raylı sistem konusunda son kararı verecek olan BŞ başkanı Seçer bu nedenle beklentilerin de ötesinde çok kritik tercihler yapmak zorunda..

Yeni dönemde Konya, BŞ belediye başkanlığını iktidar partisinin kazanmış olma avantajıyla mevcut ağa eklenecek yeni bağlantı güzergahlarını merkezi idareye (Ulaştırma Bakanlığına) havale etti.

Bakanlık ta geçtiğimiz günlerde "Konya Erbakan Üniversite-Meram Belediye" arası hafif raylı sistemini uluslar arası ihaleye çıkardı. Büyük olasılıkla hazine garantisinin de geçerli olacağı davet usulüyle yapılan ihaleye teklif veren üç konsorsiyumun teklifleri birbirine çok yakın ve yaklaşık 1,2 milyar Euro.. Bir başka ifadeyle 1 milyar 320 milyon dolar..

Birinci aşamada 21,1 kilometreden oluşan 22 duraklı projeyi (mersin'den 3,5 km daha uzun) yüklenenlerin verdiği tekliflere bakınca Mersin Büyükşehir' in toplayacağı teklifler daha bir anlam ve önem kazanıyor.

Mersin projesini hazırlayan ekibin başındaki isim daha önceleri 350 milyon Euro (+/- 50 milyon) bir maliyet hesaplandığını açıklıyordu. Son günlerde kendisiyle görüşen kimi isimlerin paylaştığı tahminler maliyet hesabının 450 milyon Euro' ya revize edildiğini gösteriyor.

Oysa, Mersin ile benzer düz topografyaya sahip Konya' da ortaya çıkan tablo km başına yaklaşık 60 milyon dolara tekabül ediyor ki, bu firmalarla girişilecek bir Mersin müzakeresinin karşımıza 1,1 milyar dolarlık fatura çıkarması sürpriz sayılmamalı..

Mersin yeni BŞ başkanı Seçer, aralarında Çin'li yatırımcıların da yer aldığı 3 yabancı firmaya ön görüşme için davet yapıldığını geçtiğimiz günlerde paylaştı.

Çin'li yatırımcı dediği büyük olasılıkla China National Machinery (CMC)..

CMC, Konya hafif raylı hattı projesine Türkiye' li Taşyapı ile birlikte teklif veren konsorsiyum ortağı..

CMC' nin özelliği, diğer büyük Çin şirketleri gibi ülkenin dış politikalarıyla da bağlantılı dünyanın farklı bölgelerinde stratejik yatırımlara girişiyor. (Örneğin İran' ın can damarı 926 km' lik Tahran- Meshed tren hattının elektrifikasyon hattının yenilenmesi ve 200 km hıza uygun hale getirilmesi amacıyla 2,2 milyar Euro' luk sözleşmeye imza attı 2017'de.. Ankara-İstanbul hızlı tren hattını da 2014'te aynı şirketin ana ortağı olduğu konsorsiyum üstlenmişti. )

CMC, Çin hükümetinin çok düşük faizli kredi desteği sayesinde uzun vadeli yatırımlara girişirken, finansman sıkıntısı çeken ülkelerin altından kalkmakta zorlandıkları projeleri de yerli ortakların ilişkileri sayesinde üstleniyor.

CMC, uluslar arası arenada boy gösteren tek Çin' li de değil. China Railway Group (CREC) ihtisas alanı itibariyle de dünyanın dört yanında raylı sistem yatırımlarına imza atıyor.

Mersin halkı açısından bakılacak olursa; sadece raylı sistemde tercih edilecek model değil, projeyi üstlenecek şirketlerin teklifleri, finansman yöntemleri, projenin tamamlanma süresi ve hepsinden önemlisi günün sonunda vatandaşın karşılaşacağı fatura yükü itibariyle de yanıtlanması gereken pek çok bilinmeze sahip soru orta yerde duruyor..

Hepsinden de önemlisi Seçer' in son basın toplantısında dile getirdiği, "metro yapımıyla ilgili vereceğim karar; 'siyasi bir tercih' olacaktır" cümlesi..

Evet, 'metro veya hafif raylı sistem' adı ne olursa olsun böylesi devasa mali portreye sahip bir proje için düğmeye basılması kesinlikle bir siyasi tercihtir.

Üstelik sonunda bir Belediye Başkanını sandıktan zaferle de çıkarabilir, açılan tünellere de gömebilir.

Neden mi?

Kentin geleceğini etkileyecek bu çok önemli projeyi, o siyasi tercihin getiri, götürüleri açısından işlemeyi sürdüreceğim…

* Farklı ülkelerdeki metrolarda km başına maliyet verileri (milyon dolar/km:

 

Hat uzunluğu km

Km maliyet milyon

Dubai

74,6

102

Varşova

6,3

150

Prag

19,9

45

Sofya

3,8

57

Amsterdam

9,5

245

Budapeşte

7,3

77

Tunus

29,7

13,3

 

 

 
Etiketler: Raylı, sistemden, metroya,, maliyet, hesapları…,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
18 Kasım 2019
Aratos' un mezarı, Mersin' in önüne gelen tarihi şans..
14 Kasım 2019
Aratos' u mezarıyla yeniden keşfetmenin önemi…
07 Kasım 2019
Tekfen' in yatırıma hazırlandığı limana komşu arazinin öyküsü…
31 Ekim 2019
Metro yatırımının siyasi riskleri..
28 Ekim 2019
Metro kararı siyasi bir tercih midir?
21 Ekim 2019
Mersin marina; yatlara niyet, rantiyeye kısmet…
17 Ekim 2019
Liman sahasının imara açılma girişimi şimdilik püskürtüldü...
10 Ekim 2019
Mersin raylı sistemi kaç yolcu taşıyacak?
07 Ekim 2019
Menderes' in Askeri kışlayı turizme kazandırma çabaları…
03 Ekim 2019
Taşucu' nun geleceği adına, Mersin Büyükşehir Meclisine düşen tarihi görev..
30 Eylül 2019
Mersin' deki Askeri Kışlanın Oyak arazisine dönüşüm öyküsü...
26 Eylül 2019
Kışla arazisini kapsamayan Millet Bahçesi.. Ayağı eksik proje..
23 Eylül 2019
Taşucu' nda tersaneciler mi, çevreciler mi kazanacak?
19 Eylül 2019
Taşucu tersaneye mi, çevreci turizme mi kucak açacak?
09 Eylül 2019
Vaatler ve gerçekler.. Bir Çukurova Havalimanı hikâyesi -3-
05 Eylül 2019
Vaatler ve gerçekler.. Bir Çukurova Havalimanı hikâyesi -2-
02 Eylül 2019
Vaatler ve Gerçekler: Bir Çukurova Havalimanı hikâyesi…
29 Ağustos 2019
Çeşmeli-Taşucu otoyolu.. Mersin' in ihmal edilmişliği üzerine bir yılan hikâyesi…
26 Ağustos 2019
Vaatler ve gerçekler… Mersin aktardığı vergiye karşı Ankara' dan ne alıyor?
22 Ağustos 2019
Veriler ışığında Mersin metrosunun finans yükü, yapılabilirliği…
19 Ağustos 2019
Raylı sistem mi, metro mu tartışmasının göz ardı ettiği gerçekler..
08 Ağustos 2019
Hafif raylı sistem mi, metro mu? Toplu taşımada kafa ve kavram karışıklığı..
05 Ağustos 2019
CHP' nin saydamlık manifestosu, Mersin' de ticari sır duvarına takıldı…
01 Ağustos 2019
Manifestodaki şeffaflık, pratikteki 'sır'..
29 Temmuz 2019
Uyumayan şehirler, ölüm uykusundaki Mersin'i uyandırmak için ne yapmalı?…
25 Temmuz 2019
Uyumayan Şehirler
22 Temmuz 2019
Mersinli bu kadar mı saf?…
18 Temmuz 2019
Akkuyu Akdeniz' i daha da ısıtacak…
15 Temmuz 2019
Mersin'i refaha ulaştıracak kontayner terminal projesi buharlaşırken..
11 Temmuz 2019
Mersin Büyükşehir belediyesinin borçları, Meclisin denetim ısrarı…
08 Temmuz 2019
Katılımcılık, sivil toplum, Kent Konseyi…
04 Temmuz 2019
23 Haziran sonrası.. Nereye doğru?…
01 Temmuz 2019
'Sahili temizlemeyin, ileride Millet bahçesi yapacağız' diyen akıl…
27 Haziran 2019
Bir helikopter hikayesi, Mersin' i bekleyen fatura…
24 Haziran 2019
Şeffaflık, hesap verebilirlik sözde olmaz, özde olur…
20 Haziran 2019
Erdoğan' ın kaybı sürüyor, İmamoğlu kazanacak…
17 Haziran 2019
Çamlıbel Deniz Parkı yeniden açılırken…
13 Haziran 2019
Huawei batı blokuna giren Truva atı mı?..
10 Haziran 2019
ABD- Çin ticaret kavgası, Huawei meydan savaşına döner mi?
30 Mayıs 2019
Çin-ABD ticaret savaşı, nereye doğru?
23 Mayıs 2019
Kent konseyleri ne yapmalı, ne yapmamalı?
20 Mayıs 2019
Kent Konseylerinin kente yük olma halleri…
16 Mayıs 2019
Belediyeler ve ufak tefek dokunuşlar (kent içinde mavi bayraklı plajlar)…
13 Mayıs 2019
Mersin' in ayağına gelen altın fırsat: Millet Bahçesi yapımının durdurulması…
09 Mayıs 2019
Mersin Büyükşehir borç batağında…
06 Mayıs 2019
Mersin Büyükşehir Belediyesinin mevcut durumu…
02 Mayıs 2019
Metro balon çıktı, onay hafif raylı sistem projesine verildi…
29 Nisan 2019
89 gibi başladı, 94 gibi bitmesin… (2)
25 Nisan 2019
Siyasetin bu iklimi, bu diliyle nereye doğru?
22 Nisan 2019
Mersin' i yeniden metro masallarıyla avutmayın…
18 Nisan 2019
Son yerel seçimler, metropolleri kaybeden AK Parti' nin büyük düşüşü…
15 Nisan 2019
31 Mart seçimleri ve değişen siyaset iklimi…
11 Nisan 2019
Yerelde katılımcı yönetim ve bütçe…
08 Nisan 2019
Kim kazandı, kim kaybetti?
01 Nisan 2019
Sandığa giderken..
28 Mart 2019
Yeni Büyükşehir Başkanını bekleyen tablo ve Haciz gelen Belediye…
25 Mart 2019
Projeler iyi de, para nerede?
21 Mart 2019
Kapatılmayan kanalın, Hediye' nin kahreden öyküsü…
18 Mart 2019
Mersini bekleyen fırsatlar, uyutulan projeler…
14 Mart 2019
Mersin yeni Marmara olur mu?
11 Mart 2019
Çin ve mütevazi bir köy öyküsü…
04 Mart 2019
Küresel kahveci Starbucks Çin' de…
28 Şubat 2019
Mersin uyutulurken, Gaziantep raylı sistemi nasıl hayata geçirdi?...
25 Şubat 2019
Mersin' in kent içi ulaşım modeli arayışları, Gaziantep'in raylı sistem başarısı…
21 Şubat 2019
Yerel seçimler, Mersin' deki kaos ve olası sonuçları…
18 Şubat 2019
Kışla arazisi ve Müftü Deresini kapsamayan Millet Bahçesi topal projedir…
14 Şubat 2019
Geçmişten günümüze Müftü Deresi projeleri…
11 Şubat 2019
Seçim var, heyecan yok…
07 Şubat 2019
Yerel seçimler.. Akdeniz' de kim ne yapar?
04 Şubat 2019
Adayları kim belirler? Yerel demokrasinin neresindeyiz?
31 Ocak 2019
2010'dan bugüne küresel marka trendleri ve değişen paradigma…
28 Ocak 2019
2010' dan bugüne Dünyanın en değerli markaları…(ABD'den Çin'e kayan eksen)
24 Ocak 2019
Dünyanın en değerli markaları…
21 Ocak 2019
Mersin' in yaşadığı en büyük afet…
17 Ocak 2019
Yerel seçimlere doğru Mersin.. (Vahap Seçer' li CHP' nin durumu)
14 Ocak 2019
Yerel seçimlere doğru Mersin… (AKP-MHP ittifakı, Tuna' nın şansı)
10 Ocak 2019
Kore' nin demokrasi sınavı -2
07 Ocak 2019
Kore' nin demokrasi sınavı (1) Vatan hainliğinden Nobel barış ödülüne…
02 Ocak 2019
Fadime Taner hocamın anısına...
27 Aralık 2018
Çukurova Havalimanı bir alandan ibaret değil ki..
24 Aralık 2018
Çukurova Havaalanında 'sona' dogru...
20 Aralık 2018
Enerjide merkezileşmeye karşı yerelleşme...
13 Aralık 2018
Ulus devletleri besleyen finans kapitalin yeni evresi…
10 Aralık 2018
CHP, Mersin Büyükşehir' i nasıl kazanır?
03 Aralık 2018
Mersin'i kurtaracak (!) yatırım geliyor…
25 Ekim 2018
AK Parti-MHP ittifakını Mersin düğümü bitirecek...
22 Ekim 2018
Mersin' in bölgesel dengeleri, yerel ittifak denklemleri...
Haber Yazılımı